Đó là: Khi anh chị em làm tất cả chỉ để… nuôi người khác.
Anh chị em có bao giờ cảm thấy mình giống như một người đầu bếp tài ba, làm việc quần quật trong một nhà hàng sang trọng, tạo ra những món ăn trị giá hàng tỷ đồng mỗi tháng không? Khách hàng ra vào tấp nập, đơn hàng nổ liên tục, ai nhìn vào cũng trầm trồ ngưỡng mộ.
Nhưng rồi cuối ngày, khi anh chị em ngồi lại với sổ sách và nhận ra, sau khi trừ hết chi phí cho chủ nhà hàng (sàn), cho người giao hàng (đơn vị vận chuyển), cho người quảng cáo (các nền tảng ads)… phần tiền thực sự “gói mang về” cho mình lại chẳng còn là bao.
Đó có phải là câu chuyện quen thuộc của anh chị em, của tôi, và của rất nhiều người đang kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử vào mùa tổng kết cuối năm này không?
“Cơn say” mang tên Doanh Số và cái giá phải trả
Nhiều người khoe doanh số hàng trăm triệu, hàng tỷ đồng thật vui mắt. Tôi hiểu cảm giác tự hào đó, thật sự đấy. Nó giống như một liều thuốc tinh thần, một sự công nhận cho bao mồ hôi, công sức đã bỏ ra.
Nhưng với góc nhìn của một người đã đi qua vài mùa “bão giá” khi bán sàn, của người làm tài chínhtôi lại thấy lo nhiều hơn là mừng. Bởi tôi biết, đằng sau ánh hào quang của Tổng giá trị giao dịch ấy, có thể là một câu chuyện rất khác, một câu chuyện về dòng tiền đang bị “bào mòn” từng ngày.
Thử tưởng tượng, anh chị em bán được một món hàng giá 500.000 đồng. Anh chị em có tò mò xem 100.000 đồng đó sẽ “chảy” về những đâu không? Hãy cùng tôi làm một phép tính thật đơn giản nhé:
- Phần cho “chủ nhà” (Sàn & Cổng thanh toán): Khoảng 100.000 – 120.000 đồng sẽ được gửi cho sàn dưới dạng phí cố định, phí thanh toán, phí freeship…
- Phần cho Quảng cáo: Nếu may mắn và tối ưu tốt, anh chị em sẽ chi khoảng 150.000 – 200.000 đồng để khách hàng biết đến sản phẩm của mình.
- Phần cho “nhà cung cấp” (Giá vốn): Đây là phần lớn nhất, chiếm khoảng 200.000 – 250.000 đồng tiền gốc của sản phẩm.
- Phần cho “gia đình” (Vận hành): Khoảng 50.000 đồng nữa cho nhân viên, đóng gói, kho bãi, và ti tỉ thứ không tên khác.
- Và rủi ro “mất trắng”: Khoảng 25.000 – 50.000 đồng dự phòng cho những đơn hàng bị hủy hoặc hoàn về, khiến anh chị em mất cả chi phí vận chuyển hai chiều lẫn nguy cơ hỏng hóc sản phẩm.
Cộng tất cả lại, anh chị em thấy không? Cái “cục tiền tỷ” mà chúng ta tự hào kia, thực chất chỉ là dòng tiền qua tay, bồi đắp cho những mảnh đất của Sàn, của các nền tảng quảng cáo, của đơn vị vận chuyển. Còn lại trên mảnh đất của chúng ta, có khi chỉ là vài giọt lợi nhuận đủ uống ly cà phê mỗi sáng. Thậm chí, nếu quản lý không khéo, dòng sông ấy còn cuốn trôi cả vốn liếng của mình.
Tư duy kinh doanh 2026: Đã đến lúc “tỉnh táo”
Cơn say nào rồi cũng sẽ qua. Cuộc chơi đang bước vào một giai đoạn mới, nơi sự hiệu quả và bền vững lên ngôi. Đã đến lúc chúng ta thay đổi góc nhìn:
- Từ say doanh số sang tối ưu lợi nhuận: Thay vì tự hỏi: “Làm sao để bán được 10.000 đơn?”, hãy hỏi: “Làm sao để 1.000 đơn bán ra có biên độ lợi nhuận tốt nhất?”. Thà rằng chúng ta bán ít hơn, vận hành gọn gàng hơn, nhưng mỗi đơn hàng đều mang lại dòng tiền dương và một giấc ngủ ngon. Đó mới thực sự là kinh doanh.
- Từ mở rộng quy mô (Scale-up) sang tối ưu hiệu quả (Optimize): Anh chị em có đang bán một sản phẩm “best-seller” nhưng lợi nhuận lại mỏng như lá lúa không? Anh chị em có đang đổ tiền vào một kênh quảng cáo mà chỉ thấy “tiền đi” chứ không thấy “khách về” không? Hãy dũng cảm nhìn vào sự thật và “cắt tỉa”. Tập trung vào những gì thực sự tạo ra giá trị, tạo ra tiền. Tỷ suất hoàn vốn (ROI) mới là ngôi sao dẫn đường, không phải doanh số.
- Từ “Doanh thu là Vua” sang “Dòng tiền là Vua”: Doanh thu trên giấy có thể rất đẹp, nhưng nếu tiền của anh chị em bị Sàn giữ lại 15 ngày, bị chôn trong hàng tồn kho 3 tháng, thì doanh nghiệp của anh chị em có thể “chết” ngay trên đỉnh vinh quang. Hãy ưu tiên những sản phẩm có vòng quay vốn nhanh, tỷ lệ hoàn hàng thấp. Hãy học cách đọc bảng cân đối kế toán, quản lý dòng tiền ra vào. Tiền mặt trong tay mới thực sự là sức mạnh.
Lời kết cho những người làm thật:
Năm mới đang gõ cửa. Đây là thời điểm tuyệt vời để chúng ta nhìn sâu vào bảng tính Excel của chính mình. Những con số không biết nói dối. Chúng sẽ cho anh chị em biết anh chị em đang thực sự ở đâu, và cần phải làm gì tiếp theo.
Chúc cho những người bán hàng chân chính một năm mới thật tỉnh táo, kinh doanh bằng cái đầu lạnh và một trái tim nóng. Để mỗi đồng tiền chúng ta kiếm được đều là tiền thật, đến từ việc làm thật, và tạo ra giá trị thật.
Đó mới chính là đẳng cấp của người làm kinh doanh bền vững. Anh chị em thấy thế nào? Hãy để lại bình luận nhé.
