Phân biệt chi phí cố định và biến đổi. Đây là hai khái niệm nền tảng nhưng cực kỳ quan trọng trong quản trị tài chính. Hiểu rõ chúng chính là chìa khóa để bạn tính toán được điểm hòa vốn và ra các quyết định kinh doanh quan trọng.
Hãy cùng nhau làm rõ từng khái niệm một cách đơn giản và trực quan nhất.
Phần 1: Phân Biệt Chi Phí Cố Định và Chi Phí Biến Đổi
Hãy tưởng tượng bạn mở một quán cà phê. Mỗi tháng, bạn sẽ phải trả rất nhiều loại chi phí. Chúng ta có thể chia chúng vào 2 “chiếc giỏ” lớn:
Bảng so sánh nhanh:
| Tiêu chí | Chi Phí Cố Định (Định Phí) | Chi Phí Biến Đổi (Biến Phí) |
| Bản chất | Chi phí không đổi khi sản lượng thay đổi | Chi phí thay đổi khi sản lượng thay đổi |
| Ví dụ | Thuê mặt bằng, lương quản lý, khấu hao | Nguyên vật liệu, bao bì, hoa hồng bán hàng |
| Khi không bán hàng | Vẫn phải trả | Bằng 0 |
| Tính trên 1 sản phẩm | Sản xuất càng nhiều, chi phí cố định trên 1 sản phẩm càng GIẢM | Chi phí biến đổi trên 1 sản phẩm là KHÔNG ĐỔI |
Phần 2: Làm Thế Nào Để Xác Định Điểm Hòa Vốn (Break-Even Point)?
Sau khi đã phân loại được chi phí, việc xác định điểm hòa vốn trở nên rất đơn giản.
Điểm hòa vốn là gì?
Đây là chỉ số quan trọng bậc nhất để trả lời câu hỏi: “Tôi cần bán tối thiểu bao nhiêu sản phẩm / đạt bao nhiêu tiền để không bị lỗ?”
Cách Xác Định Điểm Hòa Vốn
Có hai cách tính điểm hòa vốn:
1. Tính Điểm Hòa Vốn Theo Sản Lượng (Cần bán bao nhiêu cái?)
Công thức này cho bạn biết số lượng sản phẩm tối thiểu cần bán để hòa vốn.
Bước 1: Tính Lãi trên biến phí đơn vị (Contribution Margin per Unit)
Bước 2: Tính Điểm Hòa Vốn Sản Lượng
2. Tính Điểm Hòa Vốn Theo Doanh Thu (Cần bán bao nhiêu tiền?)
Công thức này cho bạn biết doanh thu tối thiểu cần đạt được để hòa vốn.
Bước 1: Tính Tỷ lệ Lãi trên biến phí (Contribution Margin Ratio)
Bước 2: Tính Điểm Hòa Vốn Doanh Thu
Kết luận: Mỗi tháng, bạn cần đạt doanh thu tối thiểu khoảng 70,2 triệu đồng để hòa vốn.
Việc hiểu và tính toán được các chỉ số này sẽ giúp bạn đưa ra các quyết định chiến lược như: có nên chạy một chương trình giảm giá không, có nên tăng chi phí quảng cáo không, hoặc đặt mục tiêu doanh số cho nhân viên một cách hợp lý.
