Sau một thời gian hoạt động, rất nhiều doanh nghiệp có xu hướng mở rộng quy mô và phạm vi kinh doanh. Tuy nhiên, khi bắt đầu mở rộng, không ít chủ doanh nghiệp băn khoăn:
Nên thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh hay công ty con?
Mỗi mô hình đều có:
Chức năng riêng; Cơ chế quản lý khác nhau; Nghĩa vụ thuế khác nhau; Và phù hợp với từng mục tiêu phát triển cụ thể.
Vì vậy, doanh nghiệp cần hiểu rõ đặc điểm của từng loại hình để lựa chọn mô hình phù hợp nhất.
- Văn phòng đại diện – Phù hợp để mở rộng hiện diện thị trường
Nếu doanh nghiệp chỉ cần:
Đại diện thương hiệu; Tìm kiếm khách hàng; Chăm sóc đối tác; Nghiên cứu thị trường;
… mà không trực tiếp kinh doanh, thì văn phòng đại diện là lựa chọn phù hợp.
Văn phòng đại diện:
Không có chức năng kinh doanh; Không phát sinh doanh thu; Không trực tiếp ký kết hoạt động mua bán hàng hóa.
Mô hình này phù hợp với các lĩnh vực như:
Du lịch; Tư vấn; Xây dựng; Dịch vụ hỗ trợ khách hàng.
Ưu điểm lớn nhất là:
Giảm bớt nghĩa vụ kê khai thuế; Tăng khả năng tiếp cận thị trường tại nhiều địa phương. 2. Địa điểm kinh doanh – Phù hợp khi chỉ cần bán hàng
Nếu doanh nghiệp muốn:
Mở thêm cửa hàng; Điểm bán hàng; Kho hàng; Nơi giao dịch thương mại;
… thì có thể lựa chọn thành lập địa điểm kinh doanh.
Địa điểm kinh doanh:
Chỉ có chức năng kinh doanh; Không có chức năng đại diện theo pháp luật; Phụ thuộc hoàn toàn vào doanh nghiệp chủ quản.
Đây là mô hình đơn giản, thủ tục nhanh gọn và phù hợp với doanh nghiệp muốn mở rộng mạng lưới bán hàng.
- Chi nhánh – Mô hình mở rộng đầy đủ chức năng
Nếu doanh nghiệp muốn:
Mở rộng hoạt động kinh doanh; Có đơn vị đại diện giao dịch; Ký kết hợp đồng; Hoạt động gần như một doanh nghiệp độc lập;
… thì chi nhánh là lựa chọn phù hợp nhất.
Chi nhánh có thể:
Kinh doanh đúng ngành nghề của công ty mẹ; Có con dấu riêng; Ký hợp đồng kinh tế theo ủy quyền; Thực hiện hoạt động kinh doanh như công ty.
Chi nhánh có thể lựa chọn:
Hạch toán độc lập; Hoặc hạch toán phụ thuộc.
Tuy nhiên, nếu hạch toán độc lập:
Sẽ phát sinh nghĩa vụ kê khai thuế riêng; Lập báo cáo tài chính riêng; Quản trị kế toán phức tạp hơn. 4. Công ty con – Giải pháp cho doanh nghiệp đa ngành
Đối với doanh nghiệp hoạt động nhiều lĩnh vực:
Việc quản lý doanh thu, chi phí và hiệu quả từng ngành nghề thường rất khó khăn.
Lúc này, thành lập công ty con là giải pháp hiệu quả.
Công ty con:
Có tư cách pháp nhân độc lập; Có thể hoạt động chuyên sâu trong từng lĩnh vực; Tự chủ về tài chính và quản trị.
Mô hình này giúp:
Tách bạch hoạt động kinh doanh; Dễ quản lý lợi nhuận từng mảng; Tăng tính chuyên môn hóa; Tạo động lực cạnh tranh nội bộ để cùng phát triển. Điều kiện để thành lập công ty con
Theo Luật Doanh nghiệp: Một công ty được xem là công ty mẹ khi:
Sở hữu trên 50% vốn điều lệ hoặc cổ phần có quyền biểu quyết của công ty khác; Hoặc có quyền quyết định việc bổ nhiệm đa số thành viên quản lý của công ty đó.
Ngoài ra:
Công ty con không được góp vốn ngược lại vào công ty mẹ; Các công ty con cùng công ty mẹ không được sở hữu chéo lẫn nhau trong một số trường hợp theo luật định. Lưu ý về thuế khi thành lập đơn vị trực thuộc
Khi mở rộng bằng chi nhánh hoặc cơ sở sản xuất ở tỉnh khác, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý nghĩa vụ thuế.
Thuế GTGT
Nếu chi nhánh:
Có hoạt động sản xuất; Hoặc bán hàng tại địa phương khác;
… doanh nghiệp có thể phải:
Kê khai thuế tại nơi đặt cơ sở sản xuất; Phân bổ thuế GTGT theo tỷ lệ doanh thu. Thuế môn bài
Tùy hình thức:
Hạch toán độc lập; Hạch toán phụ thuộc; Cùng tỉnh hay khác tỉnh;
… mà nghĩa vụ kê khai thuế môn bài sẽ khác nhau.
Thuế TNDN
Doanh nghiệp có cơ sở sản xuất ở tỉnh khác:
Phải phân bổ thuế TNDN giữa: Trụ sở chính; Và địa phương nơi đặt cơ sở sản xuất.
Việc phân bổ thường căn cứ theo:
Tỷ lệ chi phí; Hoặc doanh thu của từng đơn vị. Quản lý hóa đơn của đơn vị trực thuộc
Chi nhánh khác tỉnh:
Có thể sử dụng hóa đơn riêng; Hoặc dùng chung hóa đơn với trụ sở chính.
Nếu chi nhánh kê khai thuế riêng:
Phải thông báo phát hành hóa đơn với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Doanh nghiệp cần:
Theo dõi chặt chẽ việc sử dụng hóa đơn; Quản lý số hóa đơn từ nhỏ đến lớn; Tránh thất thoát và sai sót trong quá trình sử dụng. Doanh nghiệp nên lựa chọn mô hình nào?
Không có mô hình nào là “tốt nhất” cho mọi doanh nghiệp.
Việc lựa chọn phụ thuộc vào:
Mục tiêu mở rộng; Quy mô hoạt động; Khả năng quản trị; Nhu cầu kinh doanh thực tế; Và chiến lược phát triển dài hạn.
Tóm lại:
Muốn đại diện thương hiệu, không kinh doanh → Chọn văn phòng đại diện Muốn mở điểm bán hàng đơn giản → Chọn địa điểm kinh doanh Muốn mở rộng kinh doanh đầy đủ chức năng → Chọn chi nhánh Muốn tách lĩnh vực hoạt động, quản trị độc lập → Chọn công ty con Kết luận
Mở rộng phạm vi kinh doanh là bước phát triển tất yếu của doanh nghiệp. Tuy nhiên:
Chọn đúng mô hình đơn vị trực thuộc sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu quản trị, giảm rủi ro pháp lý và tiết kiệm chi phí vận hành.
Ngược lại, nếu lựa chọn không phù hợp:
Doanh nghiệp có thể phát sinh nhiều thủ tục thuế; Khó kiểm soát tài chính; Hoặc làm tăng gánh nặng quản trị nội bộ.
Vì vậy, trước khi mở rộng hoạt động:
Doanh nghiệp nên phân tích kỹ mục tiêu, nhu cầu và chiến lược phát triển để lựa chọn mô hình phù hợp nhất cho mình.
